Specialisatie:

Amblyopie, beter bekend als een lui oog, is een slecht gezichtsvermogen van één oog, omdat de ontwikkeling ervan in de vroege kinderjaren is onderdrukt. Bij een lui oog heeft de verbinding met de hersenen zich nooit goed kunnen ontwikkelen. Dit komt omdat op jonge leeftijd vanuit het luie oog systematisch minder goede beelden worden doorgestuurd naar de hersenen, waardoor de hersenen het andere oog verkiezen en het “slechte” oog onderdrukken. Wanneer deze situatie aanhoudt tot het zevende levensjaar, dan blijft het gezichtsvermogen aan het aangedane oog definitief minder (ook mét een eventuele bril) en spreken we van een lui oog. Geschat wordt dat drie procent van de kinderen jonger dan zes jaar één of andere vorm van amblyopie hebben. Meestal is er slechts één van de twee ogen lui, maar een ‘lui oog’ kan ook dubbelzijdig voorkomen.  Dat kan bijvoorbeeld wanneer beide ogen een zeer hoge sterkte hebben dat niet op tijd gecorrigeerd werd.

Wat zijn de oorzaken?

De meest voorkomende oorzaak van amblyopie is refractief: als het beeld van één van beide ogen beduidend minder scherp is dan het andere. Het ene oog heeft dus een andere sterkte (dioptrie) dan het andere. Dit onscherpe beeld kan in de hersenen niet samengevoegd worden met het scherpe beeld van het andere oog, waardoor het minder goede oog wordt onderdrukt.

Een andere oorzaak van een lui oog is scheelzien (strabisme). Beide ogen kijken hierbij een andere kant op. Ze vangen twee verschillende beelden op, die niet samen te voegen zijn. In dat geval wordt het beeld van het opzij kijkende oog onderdrukt. Zonder behandeling wordt dat een lui oog.

Wat zijn de symptomen van een lui oog?

Bij een kind zal je hier meestal als ouder niets van merken. Het kind heeft met beide ogen samen namelijk een meer dan voldoende goed zicht. Soms kan een lui oog ook gepaard gaan met scheelzien, dat valt dan natuurlijk wel op.

Als je als volwassene een lui oog hebt zal je zien dat dit oog waziger blijft zien dan het goede oog, zelfs al zet je voor het lui oog de perfect juiste bril.

Hoe wordt een lui oog vastgesteld?

Aangezien amblyopie meestal enkelzijdig optreedt, zijn veel ouders en kinderen zich niet bewust dat één oog minder goed ziet. De globale gezichtsscherpte met de twee ogen samen is dan ruimschoots voldoende. Het verminderde zicht wordt meestal opgemerkt tijdens een routineonderzoek (Kind en Gezin of CLB) of de ouders constateren scheelzien, waarvoor ze op consultatie komen bij de oogarts.

Op het consultatiebureau van Kind en Gezin wordt bij alle kinderen voor het tweede levensjaar een test afgenomen om te bepalen of er sprake is van (een neiging tot) scheelzien. Tegelijk wordt gecontroleerd of er een sterkteafwijking is aan één of beide ogen. Vanaf drie jaar kan de gezichtsscherpte van het kind gemeten worden met een plaatjestest. Er wordt dan bekeken of het kind van een bepaalde afstand plaatjes herkent. Bij geconstateerde afwijkingen volgt verwijzing naar een oogarts, die de oorzaak opspoort. Er worden verschillende onderzoeken gedaan om de juiste oorzaak van amblyopie te kunnen vaststellen.                                                           .

Hoe behandelen we een lui oog?

Het is van belang om zo vroeg mogelijk de behandeling aan te vangen, want na een bepaalde leeftijd is de gezichtsscherpte niet meer te verbeteren. Hoe jonger het kind bij aanvang van de behandeling, hoe beter de prognose.

De behandeling van een lui oog kan bestaan uit:

  • Correctie van de brilsterkte-afwijking. Kinderen met een brilsterkte-afwijking krijgen een bril voorgeschreven.
  • Occlusie (afplakken). Het luie oog wordt gestimuleerd door het goede oog iedere dag enige tijd af te plakken.
  • Bij scheelzien heeft de behandeling met afplakken als doel het zicht van het wegdraaiend oog te verbeteren. Het scheelzien zelf zal door het afplakken niet verbeteren. Gezien het gezichtsvermogen slechts tot de leeftijd van ongeveer 7 jaar kan beteren, heeft dit steeds voorrang op de oogstand, wat later behandeld kan worden.
  • Als er, ondanks een bril, 1 oog scheel blijft zien kan een operatie nodig zijn. Bij permanent scheelzien kunnen beide ogen namelijk nooit leren samenwerken, waardoor een oog lui kan worden of blijven.

Bij volwassenen met een lui oog zijn verschillende behandelingen getest (trainen, afplakken, games, …) maar de resultaten zijn zeer beperkt.

Kan je een lui oog laseren?

Ogen laseren bij een lui oog kan in principe wel. Je kan de sterkte van het brillenglas wegwerken zodat de sterkte op nul staat. Maar dan nog zal het lui oog maar zijn maximale zicht halen van wat hij met het brillenglas zag. Uiteindelijk werk je dus de bril wel weg, maar zal het nooit scherper kunnen zien dat het zicht indertijd met de bril.